Hành trình về tây bắc

Hướng tới việc đổi mới, nâng cao chất lượng dạy và học, ngày 1 tháng 11 năm 2017 vừa qua, Tổ Vật lý – Thể dục – QPAN của Trường THPT Sông Công đã có chuyến đi trải nghiệm thực tế tại Tỉnh Hòa Bình – Nơi có ngôi trường THPT Sào Báy và nhà máy thủy điện Hòa Bình – Nhà máy thủy điện lớn nhất Việt Nam và Đông Nam Á.

Cuộc hành trình của chúng tôi bắt đầu vào lúc 10 giờ 30 phút sáng. Đoàn chúng tôi bao gồm 13 thành viên Tổ Vật lý – Thể dục – QPAN, cùng với cô Nguyễn Thị Hồng Tâm – Hiệu phó nhà trường.

Sau 4 giờ di chuyển, cuối cùng chúng tôi cũng đã có mặt tại cổng trường THPT Sào Báy – Huyện Kim Bôi – Tỉnh Hòa Bình. Tại đây chúng tôi đã được giao lưu, học tập, trao đổi chuyên môn, đổi mới phương pháp dạy học thông qua hai tiết giảng nhiệt huyết của hai đồng chí giáo viên Vật lý và Quốc phòng của trường THPT Sào Báy.

Hình ảnh một giờ dạy Vật lý của GV trường THPT Sào Báy


Hình ảnh một giờ dạy Giáo dục quốc phòng
của GV trường THPT Sào Báy

Hình ảnh lưu niệm với Giáo viên trường THPT Sào Báy

 
Qua lời giới thiệu của thầy Hiệu trưởng Quách Văn Sơn, chúng tôi được biết: Trường THPT Sào Báy là một trong những ngôi trường còn nhiều khó khăn, thiếu thốn ở huyện Kim Bôi, Hòa Bình. Năm học 2017 – 2018, trường THPT Sào Báy có tổng số 767 em học sinh, trong đó khoảng 99,5% là con em dân tộc thiểu số. Học sinh thuộc diện hộ nghèo và cận nghèo chiếm khoảng 80%. Các em đi lại gặp rất nhiều khó khăn do đường xa, khoảng cách từ nhà đến trường khoảng 15-18 km. Cơ sở vật chất, trang thiết bị phụ vụ giảng dạy còn nhiều thiếu thốn. Trường không có nhà bộ môn, nhà vệ sinh cho học sinh không đảm bảo, sân bãi vẫn còn là sân đất chưa được lát gạch hay đổ bê tông. Toàn trường có 54 giáo viên, trong đó 70% số thầy cô là người dân tộc. Gia đình các thầy cô trong trường đa phần gặp khó khăn, chủ yếu do nhà xa và kinh tế gia đình còn thấp.

Dù còn nhiều khó khăn vậy nhưng học sinh Sào Báy rất hiếu học. Hàng năm, trường vẫn có học sinh đạt giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh. Toàn trường số học sinh giỏi đạt 18%  học sinh; khá đạt 40% ; trung bình đạt 40%; còn lại học sinh yếu chiếm 2%; 100% số học sinh được lên lớp.

Điều làm nên những thành tích nổi bật trên, trước hết phải kể đến sự cố gắng, lòng nhiệt tình, tận tụy, sự hy sinh thầm lặng của các thầy cô giáo; cũng như sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, ngành và phụ huynh, học sinh. Với truyền thống vượt lên những khó khăn để dạy tốt, học tốt, trường THPT Sào Báy phấn đấu đạt các mục tiêu trong năm học 2017 – 2018: 100% cán bộ, giáo viên thực hiện tốt nhiệm vụ năm học mà ngành đề ra; tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THPT Quốc gia từ 95% trở lên; tỷ lệ học sinh giỏi cấp tỉnh cao hơn năm trước. “Không có sự thành đạt nào thực sự dễ dàng trong con đường học tập và tu dưỡng. Các em đang được thụ hưởng một môi trường giáo dục thuận lợi mà các bạn cùng trang lứa với các em mong có được. Các thầy cô mong các em biết biến các thuận lợi đó thành tiền đề quan trọng trong học tập để vươn tới một tương lai tươi sáng hơn cho mình, gia đình và xã hội”. 

Hình ảnh lưu niệm với Hiệu trưởng và giáo viên
trường THPT Sào Báy – Kim Bôi – Hòa Bình

 

Sau 1 giờ 30 phút giao lưu tại trường, chúng tôi di chuyển tới địa điểm thứ hai là Bản Lác - Là khu du lịch thuộc huyện miền núi Mai Châu, tỉnh Hòa Bình.  Bản Lác cách Hà Nội khoảng 140 km, là nơi thích hợp cho để chúng tôi khám phá nếp sống của người Thái đen nơi rẻo cao. Bản Lác như món quà của núi rừng dành tặng những ai yêu thích sự bình yên, tĩnh lặng để cùng hoà mình vào không gian khoáng đạt mướt màu xanh của núi rừng Hoà Bình.

Con đường nối giữa thị trấn Mai Châu và Bản Lác phải đi qua dốc Cun dài 12 km, cheo leo, uốn lượn và thách thức các tay lái trên những vách núi cao lên mãi giữa lưng trời. Càng lên cao, cảnh vật như hùng vĩ, nên thơ hơn trong mắt người lữ khách. Đứng trên dốc núi nhìn xuống, đôi khi biển mây trắng xóa che khuất tầm nhìn phía dưới khiến bạn phải ngạc nhiên thích thú. Đi tiếp đến đèo Thung Nhuối, từ trên đèo cao bạn đã thấy huyện lỵ Mai Châu xinh đẹp hiện ra dưới tầm mắt, một thung lũng xinh xắn với những ngôi nhà sàn lọt thỏm giữa không gian, tỏa làn khói lam trắng mỏng. Đi sâu vào trong, Bản Lác dần hiện ra giữa màu xanh biếc xa xăm của lúa non trinh dưới thung lũng trải tràn.

Có tuổi đời trên 700 năm, dân ở bản Lác chủ yếu là người Thái đen sinh sống đời này qua đời khác với nghề trồng lúa nương và dệt thổ cẩm là chính. Hiện nay, bản Lác có hơn 20 nhà nghỉ homestay rộng rãi, thoáng mát để làm dịch vụ, phục vụ cho nhu cầu tham quan của khách du lịch. Nhà sàn ở bản Lác cái nào cũng cao ráo, rộng rãi và sạch sẽ, giữ được lối kiến trúc cổ. Bên trong mỗi nhà làm dịch vụ đều trang bị đầy đủ chăn, đệm, gối được gấp ngăn nắp, gọn gàng.

Đi dạo một vòng trong bản, bạn sẽ không thấy bất kỳ hành động chèo kéo du khách hay mời mọc mua hàng. Các mặt hàng như khăn quàng cổ, váy xòe Thái, những chiếc ví xinh xắn, cung, nỏ, sáo trúc, mõ trâu, chiêng, tù và, sừng trâu… được bày bán trước cửa nhà, bạn có thể lấy để thử, chụp ảnh mà không sợ bị để ý hay than phiền, kể cả không mua cũng chẳng khiến chủ hàng buồn lòng.

 

Chỉ tốn 10.000 - 15.000 đồng cho một lần thuê váy áo, bạn đã có thể hóa thân thành cô gái, chàng trai Mông nhí nhảnh hay nàng thiếu nữ Thái dịu dàng. Trong những chiếc váy Thái điệu đà, bạn khó có thể đi vội vã, hãy bước từng nhịp khoan thai, uyển chuyển quanh bản làng và hít đầy lồng ngực bầu không khí dễ chịu xung quanh để cảm nhận cuộc sống của người dân vùng cao.

 

 

Trong bữa cơm chiều bên ché rượu cần ngây ngất, du khách sẽ được cùng gia chủ thưởng thức những món ngon riêng có của núi rừng như gà đồi, cá suối hấp, măng đắng, nếp nương... những món ngon làm say lòng người.

Ở đầu Bản Lác có một khu đất rộng có thể tổ chức các hoạt động sinh hoạt, giao lưu tập thể như cắm trại, thi hát karaoke. Đêm đến, du khách sẽ được hòa mình trong không gian văn hóa truyền thống của người Thái, đốt lửa trại, giao lưu nhảy sạp với dân bản và lắc lư cùng điệu xòe Thái giao duyên đầy tình tứ.

 

 

       Sau khoảng thời gian nghỉ ngơi và ăn tối tại Bản Lác,sáng sớm hôm sau chúng tôi lại tiếp tục cuộc hành trình đến với Nhà máy thủy điện Hòa Bình – Một nhà máy thủy điện lớn nhất Đông Nam Á.

Đặt chân đến cổng nhà máy lúc 9h. Đoàn chúng tôi ai cũng thấy mệt sau một chặng đường dài. Nhưng cảm giác này không có cơ hội tồn tại lâu bởi vẻ đẹp tự nhiên, hùng vĩ nơi đây làm chúng tôi bừng tỉnh và cảm thấy thích thú. Lần đầu tiên tôi được nhìn gần như thế các cột điện cao áp dày đặc bên sườn một quả núi to đồ sộ. Chúng tôi được nghiệm lại sự hiểu biết của mình với lĩnh vực truyền tải điện năng đi xa.

          Chúng tôi biết, với công suất thiết kế 1920 MW, mỗi năm Nhà máy Thủy điện Hòa Bình hòa lưới điện quốc gia khoảng 8,16 tỉ kWh, chiếm 10% lượng điện cả nước. Với tám tổ máy vận hành riêng biệt bắt đầu đi vào hoạt động từ năm 1988 (tổ máy 1) và hoàn thiện năm 1994 (8 tổ máy). Điều đặc biệt tạo nên dấu ấn riêng của Nhà máy Thủy điện Hòa Bình ở chỗ, toàn bộ tám tổ máy và nhà điều hành hoàn toàn nằm trong lòng của một quả núi.

Đi bộ vào con đường hầm to, rộng và sạch sẽ với lung linh ánh đèn tôi thật sự thấy ngỡ ngàng khâm phục tinh thần và sự nỗ lực của toàn thể cán bộ công nhân cùng xây dựng nhà máy này. Để có được gần 20km đường hầm khang trang, thông suốt giữa khu vận hành và các tổ máy với chỉ những mũi khoan đá thông thường, bao nhiêu con người đã ngày đêm lao động và cống hiến.

Hầm đường bộ đi vào trong khu vực đặt máy

Tiến sâu vào đường hầm, chúng tôi được các kĩ sư đang trực ở đây dẫn đi thăm quan các tổ máy, các phòng trực và khu đặt các tuabin. Mọi thứ được sắp đặt gọn gang, quy củ.

Khu vực đặt các tổ máy phát điện

Chúng tôi chợt nhớ đến bài thơ “ Tiếng đàn Balalaika trên sông Đà” do nhà thơ Quang Huy sáng tác nói về sự giúp đỡ của Liên Xô với Việt Nam trong công cuộc xây dựng nhà máy thủy điện Hòa Bình.Bài thơ lấy hình ảnh một cô gái Nga đang chơi một bản nhạc bằng chiếc đàn balalaika bên sông Đà để nói lên tình tình hữu nghị Việt-Xô và sự giúp đỡ của nhân dân Liên Xô trong việc xây dựng nhà máy thủy điện Hòa Bình. Một đoạn trích của bài thơ đã được đưa vào sách giáo khoa ngữ văn tập một của Việt Nam.

(...)
Trên sông Đà
Một đêm trăng chơi vơi
Tôi đã nghe tiếng Ba-la-lai-ca
Một cô gái Nga mái tóc màu hạt dẻ
Ngón tay đan trên những sợi dây đồng.

Lúc ấy
Cả công trường say ngủ cạnh dòng sông
Những tháp khoan nhô lên trời ngẫm nghĩ
Những xe ủi, xe ben sóng vai nhau nằm nghỉ
Chỉ còn tiếng đàn ngân nga
Với một dòng trăng lấp loáng sông Đà.

Ngày mai
Chiếc đập lớn nối liền hai khối núi
Biển sẽ nằm bỡ ngỡ giữa cao nguyên
Sông Đà chia ánh sáng đi muôn ngả
Từ công trình thủy điện lớn đầu tiên
(...)

Tiếp tục cuộc hành trình, đoàn chúng tôi theo chân cô hướng dẫn viên của nhà máy di chuyển bằng ô tô tới tượng đài Bác Hồ. Ô tô lăn bánh chậm dãi trên con đường sạch đẹp. Nó là con đường nhựa bình thường giống bao con đường khác nhưng chỉ khi chúng tôi nhìn sang hai bên mới thực thấy điều kì diệu. Con đường này chính là bờ đập ngăn dòng sông Đà nối liền hai quả núi lớn. Cảnh tượng hai bên đập thật hùng vĩ. Một sự hòa quyện nhịp nhàng, tuyệt vời gữa tự nhiên và con người. Nhà văn Nguyễn Tuân đã từng ví sông Đà như một con ma cà rồng đầy hung hăng, dữ tợn. Nhưng giờ đây, trước mắt chúng tôi con sông Đà thật dịu dàng, hiền hòa. Nó nhẹ nhàng, mềm mại êm ả chảy men theo những quả núi bên cạnh con đập hùng vĩ tạo nên vẻ đẹp nên thơ cho khung cảnh nơi đây.

 

Chúng tôi đi từ ngỡ ngàng này tới bất ngờ khác khi biết con đập cao 128m, dài 734m này chỉ làm hoàn toàn bằng đất, đá và bê tông. Gần 50 triệu mét khối đất, đá được đổ vào con đập với hơn sáu vạn người làm suốt 15 năm dòng dã. Bạn có hình dung được không, lượng đất đá để làm con đập này có thể đắp thành một con đường rộng 1m cao 1m từ Hà Nội vào Tp HCM. Lặng người đi với những con số ấn tượng, trong tôi khi đó dâng trào cảm xúc ngưỡng mộ khâm phục tới hàng nghìn kĩ sư, công nhân đã tham gia xây dựng công trình nhà máy thủy điện lớn nhất Đông Nam Á thời bấy giờ này.

Con đập chuyển thế năng của nước thành điện năng thông qua các tua bin. Nhưng nó còn vô cùng ý nghĩa tới nền nông nghiệp nước ta, đặc biệt là khu vực đồng bằng sông Hồng. Nó chặn ngang dòng sông Đà, do vậy ngăn lũ lụt, thiên tai xảy ra với các tỉnh đồng bằng  bắc bô trong đó có thủ độ Hà Nội. Mặt khác, việc tích trữ nước và xả có kế hoạch vào thời điểm tưới tiêu, con đập này đã mang lại lợi ích to lớn trong nền nông nghiệp Việt Nam và các ngành kinh tế khác.

Cuốn theo câu chuyện của cô hướng dẫn viên có giọng nói êm nhẹ, truyền cảm. Chỉ vài phút di chuyển, đoàn chúng tôi đã có mặt tại chân núi Tượng, nơi đặt tượng đài bác Hồ vĩ đại. Leo hơn 100 bậc thang, đặt bó hoa thắp hương dâng Bác, thầy trò chúng tôi dạo bộ xung quanh sân dưới tượng đài, hòa mình vào không khí trong lành, khung cảnh yên bình của tự nhiên và con người nơi đây.

Năm 1960 trong một lần di chuyển bằng thuyền trên sông Đà, bác đã chỉ tay xuống dòng sông và nói: “Phải biến thủy tặc thành thủy lợi. Mục đích cuối cùng phải chinh phục dòng sông có lợi ích lâu dài cho toàn dân”. Điều trăn trở, mong muốn của Bác đã thành hiện thực. Ngày 09/01/1986 chúng ta đã chính thức ngăn được dòng chảy sông Đà lần hai để bắt đầu xây dựng đập. Để tưởng nhớ Người và muốn lưu giữ câu chuyện lịch sử này cho mãi mãi thế hệ sau, tượng đài Bác cao 18 mét, nặng hơn 400 tấn đã được đặt tại đỉnh núi Tượng trong quần thể Nhà máy Thủy điện Hòa Bình. Hình ảnh Bác sừng sững, hiên ngang trên đỉnh một quả núi hướng về công trình thế kỉ bên cạnh dòng sông Đà hùng vĩ quả là một tuyệt tác.

 Có lẽ không nơi đâu sự hòa quyện giữa con người và tự nhiên lại đẹp như nơi đây. Sảng khoái, thư giãn kèm theo niềm kiêu hãnh và tự hào dân tộc làm đoàn chúng tôi lưu luyến khi bước xuống từng bậc thang để tạm biệt ra về.

Trên đường về, đi ngang qua nhà di tích của nhà máy, chúng tôi được cô hướng dẫn viên chỉ cho nơi đặt “bức thư thế kỉ”. Năm 2100 bức thư trong khối bê tông nặng hơn 10 tấn kia sẽ được mở ra. Nội dung không phải là điều bí mật, nhưng ý tưởng này đã làm cho bức thư trở nên thiêng liêng. Những con số trong đó sẽ là kì tích, những con người trong đó, trong công cuộc xây dựng công trình thủy điện thế kỉ này sẽ là kì nhân. Sự cống hiến và hi sinh của thế hệ cha anh nơi đây sẽ được con cháu thế hệ sau đời đời nhớ tới. 168 con người đã vĩnh viễn vùi xương trong lòng núi, dưới đáy sông. Sự mất mát này không có gì bù đắp được. Nhưng tôi tin họ sẽ mỉm cười vì không những họ đã để lại cho người, cho đời một công trình vĩ đại đầy ý nghĩa mà nó còn đang phát triển không ngừng.

Khối bê tông bảo vệ “bức thư thế kỉ”

Không biết là vô tình hay hữu ý khi cô hướng dẫn viên chia sẽ “bức thư thế kỉ” để khép lại chuyến thăm quan học tập của chúng tôi. Ngồi trên xe về Thái Nguyên, mỗi chúng tôi đều lặng đi với một khoảng suy nghĩ riêng. Nhưng có lẽ, ai cũng thấy được sự may mắn của mình khi được hưởng thụ những thành quả này, ai cũng thầm cảm ơn, ai cũng thầm tự nhủ phải nỗ lực, phải cố gắng và phải sống có trách nhiệm hơn nữa với chính mình với gia đình và xã hội./

Tác giả: Vy Thị Phương Thảo
Nguồn: thptsongcong.thainguyen.edu.vn
Bài tin liên quan
Chính phủ điện tử
Tin đọc nhiều
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 241
Hôm qua : 455
Tháng 09 : 8.690
Năm 2021 : 53.717

Liên hệ

Trường THPT Sông Công, Thành phố Sông Công, Thái Nguyên
Địa chỉ : Phường Thắng Lợi, Sông Công, Thái Nguyên
Điện thoại : 02083862653
Fax :02083862653
E-mail : c3songcong@thainguyen.edu.vn